Friday, April 24

Author: Bandukumar Dhawane

बंडूकुमार धवणे – संपादक, गौरव प्रकाशन, अमरावती. 2007 पासून पत्रकारिता, साहित्य प्रकाशन, कथा, कविता, कादंबरी आणि ग्रामीण-शहरी घडामोडींवर लेखन. www.gauravprakashan.com चे संस्थापक व संपादक.
Gerenal

शारीरिक अस्वास्थ्याचं कारण जाणून घेण्यासाठी इसीजी …

शारीरिक अस्वास्थ्याचं कारण जाणून घेण्यासाठी वेगवेगळ्या प्रकारच्या चाचण्या आणि तपासण्या केल्या जातात. इसीजी ही अशीच एक तपासणी आहे. ताल नियमित आणि योग्य असेपर्यंत एखाद्या पंपासारखं काम करत शुद्ध रक्त शरीरभर खेळवत प्रत्येक अवयवाला, प्रत्येक पेशीला आवश्यक असणार्‍या ऑक्सिजनचा पुरवठा करण्याचं काम हृदयाकडून इमानेइतबारे पार पाडलं जातं. त्यासाठी हृदयाचे स्नायू आकुंचन आणि प्रसरण पावतात. या क्रियेत हृदय डाव्या बाजूच्या खालच्या कप्प्यातील रक्त जोराने बाहेर फेकत राहतं. यावेळी काही विद्युतसंदेश महत्त्वाची भूमिका बजावतात.हृदयाच्या प्रत्येक ठोक्यागणिक एक विजेचा लोळ वरच्या भागाकडून खालच्या भागाकडे पसरतो. या विद्युतस्पंदाचा आलेख म्हणजे ईसीजी. या आलेखावरून हृदयाच्या निरनिराळ्या भागातल्या विद्युतस्पंदाच्या स्थितीविषयीची बित्तंबातमी मिळते. थोडक्यात ईसीजी ही हृदयाच्या आरोग्याची माहिती देणारी एक साधी, निर्धोक ...
नाट्यप्रेमी करजगाव…!
Article

नाट्यप्रेमी करजगाव…!

नाट्यप्रेमी करजगाव...! करजगावातील नागरिकांना आपली रोजची कामे आणि जबाबदाऱ्या पार पाडून आलेला थकवा शिनभाग घालवण्यासाठी आणि आपले जीवन सुखी समाधानाने घालविण्यासाठी मनोरंजनाची अनेक साधने होती. भजन , किर्तन, प्रवचन, रामलीला, कटपुतली , लोकगीते, लोकनृत्य, दंढार, कलापथक, जलसे, तमाशे याद्वारे गावातील प्रत्येक जण आपले मनोरंजन करून घेत असे त्याच प्रमाणे नाटक सुद्धा करजगावकरांचे मनोरंजनाचे महत्त्वाचे साधन होते. नाटकाद्वारे समाजातील वाईट प्रथा, परंपरा ,सामाजिक प्रश्न याबाबत जनजागृती होऊन सामाजिक परिवर्तनाला मोलाची मदत झाली. मागील आठ दशकापासून करजगावला नाटकाची परंपरा लाभली. या काळात वेगवेगळ्या नाट्य मंडळाद्वारे प्र .के. अत्रे ,बाळ कोल्हटकर , मधुसूदन कालेलकर या सारख्या प्रसिद्ध नाटककारांच्या सामाजिक विषयावरील अनेक नाटकांचे प्रयोग येथे करण्यात आले.करजगावात नाटकाची सुरुवात 1950 पूर्वीचं झाल्याचे दिसून येत...
Gerenal

ट्रेकिंगचे नियोजन करताय?

आगामी उन्हाळी सुट्ट्याच्या पार्श्‍वभूमीवर तुमच्याकडे ट्रेकिंगचं प्लॅनिंग सुरू असेल तर काही ठिकाणांचा आवर्जून विचार करा. कर्नाटकमधल्या कूर्गमध्ये तादयंदामोल हे उंच शिखर आहे. या शिखरावर ट्रेकिंग करताना कूर्गचं विहंगम दृश्य दिसतं. हा ट्रेक सोपा आहे. त्यामुळे लहान मुलांसोबतही तुम्ही डोंगर चढू शकता. उत्तराखंडमध्ये चोप्टा-चंद्रशीला हा ट्रेक मुलांबरोबर करता येण्याजोगा आहे. ट्रेकिंगला नव्याने सुरूवात करणार असाल तर या ट्रेकला जा. या दरम्यान वेगवेगळे पक्षी बघायला मिळतील. हिरवागार निसर्ग, हिमालयातली शिखरं तुम्ही अनुभवू शकता. उत्तराखंडमध्ये व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स आहे.हे वाचा-सौरऊर्जा-काळाची-गरजऋषीकेशपासून ३00 किलोमीटर अंतरावर असणारं हे स्थान ट्रेकर्सना आकर्षित करतं. या ठिकाणचं सौंदर्य तुम्हाला मंत्रमुग्ध करेल. केरळमधलं चेंब्रा हे शिखरही ट्रेकिंगसाठी उत्तम आहे. या ट्रेकची सुरूवात चहाच्या मळ्यांमधून होत...
Gerenal

समग्र दंतचिकित्सेविषयी..

तोंडाचं आरोग्य उत्तम राखण्यासाठी वेळोवेळी दातांची तपासणी करून घेणं आवश्यक आहे. समग्र आणि सर्वसामान्य अशा दंतचिकित्सेच्या दोन पद्धती आहेत. समग्र दंतचिकित्सेत तोंडाच्या सर्वांगिण आरोग्यावर भर दिला जातो तर सर्वसामान्य दंतचिकित्सेत फक्त हिरड्या आणि दातांवर उपचार केले जातात.समग्र दंतचिकित्सेनंतर रुग्णांना तोंडाच्या आरोग्यासोबतच शारीरिक आरोग्यातही सुधारणा जाणवली. या प्रक्रियेमुळे तोंडाच्या विकारांमागचं मूळ कारण जाणून घ्यायला मदत होत असल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. सर्वसाधारण दंतचिकित्सेत रसायनांचा वापर केला जातो.हे वाचा-सौरऊर्जा-काळाची-गरजत्यांचे आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ शकतात. मात्र समग्र दंतचिकित्सेच्या बाबतीत असं होत नाही. यात सुरक्षित घटकांचा वापर केला जातो. सर्वसाधारण दंतचिकित्सेत पार्‍यासारख्या विषारी धातूचाही वापर होतो. त्यामुळे अनेकजण समग्र दंतचिकित्सेकडे वळू लागले आहेत....
Gerenal

फर्निचरची खरेदी करताना ….

मुलांच्या खोलीतल्या फर्निचरची खरेदी करताना काही बाबींची नोंद घ्यायला हवी. मुलं सतत धावत-पळत असतात. दंगा करत असतात. हे लक्षात घेता फर्निचर तकलादू नव्हे तर मजबूत असायला हवं. त्यामुळे मुलांकडून त्याचं नुकसान संभवणार नाही.फर्निचरने मुलांच्या खोलीतली कमीत कमी जागा व्यापावी. यामुळे मुलांना खोलीत मोकळेपणाने वावरता येईल आणि धडकून इजा होण्याची शक्यताही कमी होईल. मुलांच्या खोलीतील फर्निचरचे कोपरे गोलाकार आणि गुळगुळीत असावे. त्याचबरोबर दरवाजे, खिडक्या, कपाटं यांच्या खट्ट्या सहज उघडतील अशा असाव्या.हे वाचा-सौरऊर्जा-काळाची-गरज प्रथम-वेळ खरेदीदारांसाठी फर्निचर खरेदी टिपा......
Gerenal

जोपासा बागकामाची आवड

कामाच्या धबडग्यात आपण आपल्यातील अनेक क्षमता नजरेआड करत असतो. आपले अनेक छंद दुर्लक्षित राहतात. पण ते आवर्जून जपायला हवेत. आता हेच बघा.. अनेकंना बागकामाची आवड असते मात्र, वेळेअभावी ती बाजूला सारावी लागते. तुम्हीही अशाच निसर्गप्रेमींपैकी एक असाल तर बागेचा जेरिस्केपिंग मार्ग अवलंबा. बागकामाचा हा अनोखा मार्ग अत्यंत कमी वेळेत आणि कमी खर्चात तुमच्या अंगणात, टेरेसमध्ये अथवा बाल्कनीत हिरवा शेजार फुलवू शकतो.हे वाचा-सौरऊर्जा-काळाची-गरजगार्डनिंगच्या या पर्यायात मातीऐवजी भुसा, वाळलेलं गवत, भाज्यांचे देठ, फळांच्या साली आदींचा वापर केला जातो. हा पूर्णपणे नैसर्गिक रसायनांवर आधारित पर्याय असल्यामुळे कोणतंही रासायनिक खत घालावं लागत नाही. खत म्हणून सुकलेली पानं अथवा बारीक कापलेलं गवतही वापरता येतं. जेरिस्केपिंग गार्डनिंगद्वारे लावलेल्या रोपांना आलेली फुलं लवकर कोमेजत नाहीत. अशा प्रकारे लावलेल्या रोपांना ...
Story

सातपुड्याच्या कुशीत : पांढऱ्या पायाची

रोज भल्या पहाटेच उठून सडासारवण करणारी, गोठयातले शेण काढून गाई वासरांना चारा टाकून त्यांना मायेने कुरवळणारी लक्ष्मी, आज सूर्य माथ्यावर आला तरी झोपेतून उठली नव्हती.दावणीची वासरे प्रेम पान्ह्या साठी हंबरत होती, पिल्लांच्या हाकेला साद घालणाऱ्या त्या माऊल्यांच्या आवाजाने परिसर दुमदुमला होता.माय लेकरात जणू हंबरण्याची जुगलबंदी चालली असावी, असा भास त्यावेळी होत होता.मात्र लक्ष्मी अजूनही गाढ झोपेतच होती, हा सर्व प्रकार पाहून लक्ष्मीची सासू पार्वती चिडून लक्ष्मीला हाका मारू लागते. लक्षमे, ओ लक्ष्मे....... आज तुले उठा लागतं नाई का वं..! कामं पळ्ळे सारे, ते काय तुवा बाप करीनं काय...? सासूच्या एका शब्दावर नाचणारी लक्ष्मी, आज मात्र सासूचे एवढे रागाचे बोल ऐकूनही उठतं नव्हती. तेंव्हा मात्र पार्वतीचा पारा चढला,आणि ती रागाने लालबुंद होऊन लक्ष्मी जवळ गेली. ओ लक्षमे उठ...! अथी आमच्या जीवाले घोर लावून टरं पसरल...
Gerenal

मोतीबिंदू म्हणजे काय?

डोळा हा शरीरातल्या नाजूक अवयवांपैकी एक आहे. तो एखाद्या कॅमेर्‍याप्रमाणे काम करत असतो. डोळ्यावर पडणार्‍या प्रकाशाचं केंदी्रकरण होऊन ते पाठीमागील पडद्यावर पाडणं आवश्यक असतं. तसं झालं तरच आपण पाहतो त्या वस्तूची स्पष्ट आणि स्वच्छ प्रतिमा पडद्यावर उमटते. या कारणासाठी आपल्या डोळ्यात एक भिंग असतं. ते पारदर्शक असतं. पारदर्शक असल्यामुळे त्यावर पडणारा प्रकाश आरपार जाऊ शकतो. हे भिंग पाण्यासारख्या द्रवपदार्थ आणि प्रथिनं यांनी मिळून बनलेलं असतं.हे वाचा – स्थूलतेचे दुष्परिणाम जाणा ..!त्यातील प्रथिनांच्या रेणूंची रचना पारदर्शिकत्व टिकून राहील अशा प्रकारची असते. उतारवयात मात्र यातल्या प्रथिनांच्या गुठळ्या होतात. तसं झालं की भिंग गढूळतं. ते पूर्वीसारखं पारदर्शक राहत नाही. या गुठळ्या आकारानं लहान असतील किंवा संख्येनं जास्त नसतील तर पूर्वीसारखाच भिंगातून प्रकाश आरपार जाऊ शकतो. मात्र त्या गुठळ्यांमधून व...
Gerenal

सासुगीरी

"माझी सासू किती बोलली, आजही किती बोलणार" मुलाच्या तोंडचे वाक्य. मुलगा बापाला बोलत होता.आनंद त्याचं नाव होतं. आनंदाचा विवाह जुळला होता. त्यात आज त्याचा विवाहही पार पडला होता. सर्वत्र आनंदीआनंद होता. त्यातच या आनंदमय वातावरणात थोडी धावपळ झाल्यानं वडीलाची प्रकृती बरी नव्हती. त्यातच वडील दुस-याच्या घरी झोपून होता. त्याच्या वडीलांना वाटत होतं की थोडासा आराम होईल व आपल्याला बरे वाटेल.आनंदचा विवाह झाला खरा. पण विवाहाला आनंदरावाचे वडील काही गेले नाही. कारण दोनतीन दिवसापासूनच त्यांना अस्वस्थ वाटत होतं. त्यातच ते घरी राहिले. मुलगा आनंद काही पाहूण्यासोबत परणू गेला. पण त्यातच घोडं आडवं गेल्यागत आनंदाची सासू ओरडून त्याचेवर दबाव टाकत म्हणाली, "बाप कुठाय. इथं बापाचं काम असतांना आपण बापाला आणलं नाही." सासू थोडीशी खास्टच होती. त्यातच सासू बाप न आल्यानं ओरडली खरी. पण त्याचे उत्तर आनंदानं काही बरोबर दिले नाह...
Gerenal

रक्तदानाबाबत नको संभ्रमावस्था

रक्तदान म्हणजे जीवनदान हे आपण जाणतो. पण याबाबत अनेकांच्या मनात अद्यापही संभ्रम आढळून येतो. तो दूर करायचा तर काही बाबींची स्पष्टता हवी. उदाहरणार्थ रक्तदान करणार्‍या व्यक्तीचं वय १८ ते ६0 वर्षांदरम्यान असावं. व्यक्तीचं वजन ४५ किलोग्रॅमपेक्षा जास्त असावं. रक्तातील हिमोग्लोबनचं प्रमाण १00 मिलीला १२ ग्रॅमहून जास्त असावं. रक्तदात्याला आधीच्या सहा महिन्यांत रक्ताद्वारे पसरतील असे ब व क प्रकारची कावीळ, गुप्तरोग, हवताप, एड्स असे रोग झालेले नसावेत.हे वाचा-सौरऊर्जा-काळाची-गरजया सगळ्या अटी पूर्ण करणारी कोणतीही व्यक्त रक्तदान करू शकते. रक्तपेढीत गेल्यावर प्रथमत तुमची सर्व माहिती लिहून घेतात. रक्तदान करण्यास तयार असल्याचं एक संमतीपत्र भरून घेतात. मग तुम्हाला रक्तदान कक्षात नेऊन पलंगावर झोपवतात. दंडाभोवती रक्तदाबमापक यंत्राचा पट्टा गुंडाळून त्यातील दाब ६0 ते ७0 मिमीपर्यंत वाढवतात. दंड व हात यातील सां...