Author: Bandukumar Dhawane

व्याधी दूर करण्यासाठी नानाविध उपचार पद्धतींचा अवलंब केला जातो. त्यात अँलोपॅथी, होमिओपॅथी, आयुर्वेद, युनानी, सिद्ध वैद्यक, अँक्युप्रेशर, अँक्युपंक्चर, निसर्गोपचार, चुंबकोपचार आदींचा उल्लेख करता येईल. प्रत्येक उपचार पद्धतीचे काही फायदे, काही तोटे असतात. प्रत्येक पद्धतीत सगळ्याच रोगांवर उपचार असतील असंही नाही. सगळ्याच पद्धती शास्त्रीय तपासण्याच्या आधारे पडताळून पाहता येतील असण् नाही, कारण रोग बरा होण्यामागे शारीरिक कारणांखेरीज मानसिक कारणंही महत्त्वाची असतात. बरेच लोक वैद्यकीय संस्थांच्या जाहिराती वाचून तिथल्या डॉक्टरांकडे उपचाराला जातात; पण त्यांच्या पदरी निराशाच येते. काही रोग असाध्य समजले जातात. यात मेंदूच्या कार्यातील वा रचनेतील बिघाड, हातापायाचा लुळेपणा, मतिमंदत्व, मधुमेह, रेबीज आदी रोगांचा समावेश होतो. पुरेशा शास्त्रीय सद्धतेखेरीज कोणीही हे रोग बरे करण्याचा दावा करत असेल तर तो मॅजिक ड्र...

तापाविषयी चर्चा करताना नानाविध कारणांमुळे उद्भवणार्‍या तापाचा विचार करावा लागतो कारण प्रत्येक विकारातल्या तापाची पद्धत वेगवेगळी असते. साधा ताप एक-दोन दिवसात कमी होतो. मात्र व्हायरल फिवरचा ताप लवकर जात नाही. या तापासोबत थंडीही वाजते. या तापावर सर्वसाधारण तापाच्या औषधांचा परिणाम होत नाही. मुख्य म्हणजे हा ताप बराच काळपर्यंत टिकून राहतो. यासोबत सांधेदुखी, डोकेदुखी, उलट्या, चेहर्‍यावर सूज, अंगावर पुरळ उठणं अशी लक्षणंही दिसून येतात. ही लक्षणं दिसली की डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. स्वत:च्या मनाने कोणतेही उपचार करू नये. या आजारात घरगुती उपायांवर अवलंबून राहणं अयोग्य आहे. विषाणूजन्य तापाचं निदान झाल्यानंतर आराम करणं गरजेचं आहे. या आजारपणात सूप, तांदळाची खिचडी असा हलका आहार घ्यायला हवा. ताप आला की आपण प्रतिजैवकं घेतो. पण हे अत्यंत चुकीचं आहे. या तापावर साध्या प्रतिजैवकांचा कोणताही परिणाम होत नाही. चुकीच...

मित्रांनो, ऑफिसमध्ये कोणतेही कपडे विशेष करून कॅज्युअल वेअर ऑफिसमध्ये घालून जाणं चांगलं नाही. ऑफिसमधले फॅशनिस्टा बनताना या चुका तर करत नाही ना, जाणून घ्या.. एखाद्या कॉन्सर्टला गेला आहात. तिथे टी शर्ट किंवा जर्सी मिळाली. हा टी शर्ट किंवा जर्सी दुसर्‍या कॉन्सर्टला घालून जाऊ नका. ऑफिसमध्येही असा टी शर्ट घालू नका.ऑफिसमध्ये रिप्ड म्हणजे फाटलेली जीन्स घालून जाऊ नका. ही जीन्स कितीही कूल वाटत असली तरी घालण्याचा मोह टाळा. दाढी वाढवून विस्कटलेले केस घेऊन ऑफिसमध्ये जाऊ नका. ऑफिसमध्ये क्लिन शेव्हड लूकच कॅरी करा. ऑफिसमध्ये शॉर्टस घालू नका. घरी किंवा बाहेरही शॉर्टस घालून फरत असलात तरी ऑफिसमध्ये शॉर्टस अजिबात घालू नका. क्रिकेट खेळताना किंवा कॅज्युअल आउटिंगला कॅप्स चांगल्या दिसतात पण ऑफिसमध्ये हा लूक चांगला दिसत नाही. त्यामुळे कॅप कितीही फंक असली तरी ऑफिसमध्ये घालू नका. ऑफिसमध्ये घातल्या जाणार्‍या कपड्यांन...

स्टेथोस्कोप आणि डॉक्टर हे चित्र आपल्या मनावर बिंबल गेलं आहे. पण या स्टेथोस्कोपमुळे डॉक्टरांना नेमकं काय कळतं हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न कधी केला आहे का? स्टेथोस्कोपमुळे डॉक्टरांना खूप काही कळत असतं. स्टेथोस्कोपचा छातीला लावण्याचा भाग, निळ्या आणि कानात ठेवायचे प्लग्ज असे तीन भाग पाडता येतील. छातीला लावण्याच्या भागास धातूची एक उघडी चपटी डबी आणि त्यावर पातळसा पडदा असतो. हा पडदा आवाजाची तीव्रता अनेक पटींनी वाढवतो. त्यामुळेच शरीरात निर्माण होणारे आवाज डॉक्टरांना ऐकू येतात. हृदय आकुंचन प्रसरण पावत असताना पडणारे हृदयाचे ठोके, श्‍वास घेताना आणि सोडताना श्‍वसनाचा आवाज स्टेथोस्कोपच्या सहाय्याने ऐकता येतात. त्यात झालेल्या बदलामुळे हृदयाच्या झडपांचे आजार, फुप्फुसाचा न्युमोनिया, क्षयरोग, दमा अशा आजारांचं निदान करता येतं. स्टेथोस्कोप पोटाला लावल्यास आतड्यांच्या आकुंचन प्रसरणामुळे येणारे आवाज ऐकता येतात. ...

आता लवकरच उन्हाळा चांगलाच जाणवू लागणार आहे. उन्हाळ्यात डोळे येण्याची साथ पसरण्याचा मोठा धोका असतो. डोळे येण्यास अनेक जीवाणू, विषाणू अथवा अँलर्जी कारणीभूत असते. कधी कधी डोळ्यात आम्ल आणि अल्कली गेल्यानेही डोळे येतात. घरात एकाचे डोळे आले की पाठोपाठ सगळ्यांनाच संसर्ग होतो. अर्थात हे प्रत्येकवेळी घडत नाही. अँलर्जीमुळे डोळे आले तर तो रोग एकापासून दुसर्‍याला होऊ शकत नाही. जिवाणू वा विषाणूंमुळे डोळे येतात तेव्हा डोळ्यातून येणार्‍या पाण्यात वा स्रावात ते जीवाणू आणि विषाणू मोठय़ा प्रमाणात असतात. रुग्णाच्या डोळ्यातील स्रावाचा संपर्क निरोगी माणसाच्या डोळ्यांशी आला तर तरच हा रोग पसरतो. थोडक्यात सांगायचं तर आईने डोळे आलेल्या मुलाचे डोळे पुसून नंतर तेच हात तिच्या डोळ्याला लावल्यास तिचेही डोळे येतील. डोळे आलेल्या व्यक्तीने ज्या रुमालाने वा टॉवेलने डोळे पुसले असतील तोच रुमाल वा टॉवेल निरोगी व्यक्तीने वापरला...