Friday, June 19

Article

हत्ती कधीच का विसरत नाहीत? वैज्ञानिकांनी उलगडले आश्चर्यकारक रहस्य!
Article

हत्ती कधीच का विसरत नाहीत? वैज्ञानिकांनी उलगडले आश्चर्यकारक रहस्य!

जगातील सर्वात बुद्धिमान प्राण्यांमध्ये हत्तींचा समावेश केला जातो. "हत्ती कधीच काही विसरत नाही" ही म्हण आपण अनेकदा ऐकली असेल. पण ही केवळ म्हण नसून त्यामागे वैज्ञानिक कारणही आहे. संशोधनानुसार हत्तींची स्मरणशक्ती अत्यंत तीव्र असते आणि ते अनेक वर्षांपूर्वीच्या घटना, व्यक्ती आणि ठिकाणे सहज लक्षात ठेवू शकतात.हत्तींचा मेंदू असतो खूप मोठाहत्तीचा मेंदू हा जमिनीवर राहणाऱ्या सर्व प्राण्यांमध्ये सर्वात मोठा मानला जातो. प्रौढ हत्तीचा मेंदू सुमारे 5 किलोग्रॅम वजनाचा असतो. मेंदूतील स्मरणशक्ती आणि भावनांशी संबंधित भाग अत्यंत विकसित असल्यामुळे हत्ती दीर्घकाळ माहिती साठवून ठेवू शकतात.वर्षानुवर्षे लक्षात ठेवतात पाण्याचे स्रोतआफ्रिकेतील आणि आशियातील जंगलांमध्ये दुष्काळ पडल्यावर हत्ती अनेक वर्षांपूर्वी वापरलेल्या पाणवठ्यांपर्यंत आपल्या कळपाला सुरक्षितपणे घेऊन जातात. यामुळे संपूर्ण कळपाचा जीव वा...
सकाळच्या या 7 सवयी बदलू शकतात तुमचे भविष्य! जगातील यशस्वी लोकांचा यशमंत्र
Article

सकाळच्या या 7 सवयी बदलू शकतात तुमचे भविष्य! जगातील यशस्वी लोकांचा यशमंत्र

आजच्या स्पर्धात्मक युगात प्रत्येकाला यशस्वी व्हायचे आहे. पण जगातील अनेक यशस्वी उद्योजक, उद्योगपती आणि नेत्यांच्या जीवनाचा अभ्यास केला असता एक गोष्ट समान आढळते—त्यांची सकाळची दिनचर्या.यश एका दिवसात मिळत नाही. मात्र दररोज सकाळी केलेल्या काही सकारात्मक सवयी तुमच्या यशाचा पाया मजबूत करू शकतात. चला जाणून घेऊया अशा 7 सवयी ज्या अनेक यशस्वी लोक नियमितपणे पाळतात.1. लवकर उठण्याची सवयअनेक यशस्वी व्यक्ती सकाळी लवकर उठतात. दिवसाची सुरुवात शांत वातावरणात केल्याने मन अधिक एकाग्र राहते आणि दिवसभरासाठी योग्य नियोजन करता येते.फायदे:वेळेचे चांगले व्यवस्थापनमानसिक ताजेपणाउत्पादकता वाढ● हे वाचा – हृदयविकाराबाबत पूर्वकल्पना देणारा स्टेथॅस्कोप ; अमरावतीच्या युवकाचे संशोधन2. व्यायाम आणि शारीरिक हालचालसकाळी चालणे, धावणे, योगा किंवा हलका व्यायाम केल्याने शरीर ऊर्जावान र...
“मेंदूचे रहस्य उघड! स्वप्ने का पडतात? आठवणी कशा साठतात? आणि आपण हसतो का?”
Article

“मेंदूचे रहस्य उघड! स्वप्ने का पडतात? आठवणी कशा साठतात? आणि आपण हसतो का?”

मानवी मेंदू हा आपल्या शरीराचा “कंट्रोल रूम” आहे. आपण जे काही करतो—विचार करतो, बोलतो, चालतो, हसतो, रडतो—हे सर्व मेंदूच्या आदेशाने घडते. पण मेंदूची सर्वात रंजक गोष्ट म्हणजे तो झोपेतही काम करत राहतो. चला अगदी साध्या भाषेत समजून घेऊया—स्वप्ने का पडतात, आठवणी कशा तयार होतात आणि आपण हसतो का?स्वप्ने का पडतात?आपण झोपलो की शरीर आराम करते, पण मेंदू मात्र पूर्णपणे बंद होत नाही. तो अजूनही काम करत राहतो. झोपेच्या वेळी एक खास अवस्था येते, ज्याला REM झोप (Rapid Eye Movement) म्हणतात. या अवस्थेत आपला मेंदू खूप सक्रिय असतो आणि याच वेळी स्वप्ने पडतात.स्वप्ने पडण्याची सोपी कारणे:1) दिवसातील गोष्टी मेंदू पुन्हा पाहतो आपण दिवसभर जे पाहतो, ऐकतो किंवा अनुभवतो ते मेंदूत साठलेले असते. झोपेत मेंदू त्या गोष्टी “रीप्ले” करतो.2) मेंदू आठवणी व्यवस्थित लावतोमेंदू जुन्या आणि नवीन आठवणी वेगळ्...
भारतातील आयुष्यात एकदा तरी करावेत असे 5 सुंदर रेल्वे प्रवास
Article

भारतातील आयुष्यात एकदा तरी करावेत असे 5 सुंदर रेल्वे प्रवास

भारतातील आयुष्यात एकदा तरी करावेत असे 5 सुंदर रेल्वे प्रवासभारतात रेल्वेने प्रवास करणे हा एक वेगळाच आनंद असतो. काही रेल्वे मार्ग असे आहेत की तेथील निसर्ग, पर्वत, दऱ्या, धबधबे आणि हिरवाई पाहून प्रवास अविस्मरणीय बनतो. आज आपण भारतातील अशाच 5 सुंदर रेल्वे प्रवासांबद्दल जाणून घेणार आहोत.1. कालका-शिमला रेल्वेहिमाचल प्रदेशातील हा टॉय ट्रेन प्रवास खूप प्रसिद्ध आहे. ट्रेन डोंगर, बोगदे आणि पुलांमधून जात असल्यामुळे प्रत्येक क्षणी सुंदर दृश्ये पाहायला मिळतात. या मार्गाला UNESCO चा जागतिक वारसा दर्जाही मिळाला आहे.● हे वाचा –आमची लक्ष्मी.!खास आकर्षणे:100 पेक्षा जास्त बोगदेशेकडो पूलहिमालयातील सुंदर निसर्ग2. दार्जिलिंग हिमालयन रेल्वेदार्जिलिंगची टॉय ट्रेन जगभर प्रसिद्ध आहे. चहाच्या मळ्यांमधून जाणारा हा प्रवास पर्यटकांना खूप आवडतो. स्वच्छ हवामानात कांचनजंगा पर्...
लसूण: स्वयंपाकघरातील साधा घटक की आरोग्याचा नैसर्गिक खजिना?
Article

लसूण: स्वयंपाकघरातील साधा घटक की आरोग्याचा नैसर्गिक खजिना?

लसूण: स्वयंपाकघरातील साधा घटक की आरोग्याचा नैसर्गिक खजिना?भारतीय स्वयंपाकघरात जवळपास दररोज वापरला जाणारा लसूण (Garlic) हा केवळ चवीसाठीच नव्हे तर आरोग्यासाठीही अत्यंत फायदेशीर मानला जातो. हजारो वर्षांपासून लसणाचा वापर अन्नपदार्थांसोबतच पारंपरिक औषध म्हणून केला जात आहे. लसूण चिरल्यावर किंवा ठेचल्यावर तयार होणारे अ‍ॅलिसिन (Allicin) हे त्यातील प्रमुख सक्रिय संयुग असून त्यामध्ये अनेक आरोग्यदायी गुणधर्म आढळतात.हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्ततज्ज्ञांच्या मते, नियमित प्रमाणात लसणाचे सेवन केल्यास हृदयाच्या आरोग्यास मदत होऊ शकते. काही संशोधनांनुसार लसूण उच्च रक्तदाब कमी करण्यास, एलडीएल अर्थात "वाईट" कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यास आणि रक्तवाहिन्यांचे कार्य सुधारण्यास सहाय्यक ठरू शकतो. त्यामुळे हृदयविकाराचा धोका कमी करण्यासाठी संतुलित आहारासोबत लसूण उपयुक्त मानला...
जाणून घ्या मधाचे आरोग्यदायी फायदे; रोजच्या आहारात मधाचा समावेश का करावा?
Article

जाणून घ्या मधाचे आरोग्यदायी फायदे; रोजच्या आहारात मधाचा समावेश का करावा?

जाणून घ्या मधाचे आरोग्यदायी फायदे; रोजच्या आहारात मधाचा समावेश का करावा?जाणून घ्या मधाचे आरोग्यदायी फायदेनिसर्गाने मानवाला दिलेल्या अमूल्य देणग्यांपैकी मध ही एक महत्त्वाची देणगी मानली जाते. हजारो वर्षांपासून आयुर्वेदात आणि पारंपरिक उपचार पद्धतींमध्ये मधाचा वापर केला जात आहे. स्वादिष्ट आणि पौष्टिक असलेल्या मधामध्ये अनेक जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अँटीऑक्सिडंट्स आढळतात. त्यामुळे तो केवळ गोडवा वाढवणारा पदार्थ नसून आरोग्य सुधारण्यासाठीही उपयुक्त ठरतो.1. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढविण्यास मदतमधामध्ये अँटीऑक्सिडंट्स आणि अँटीबॅक्टेरियल गुणधर्म भरपूर प्रमाणात असतात. हे गुणधर्म शरीराला विविध संसर्गांपासून संरक्षण देण्यास मदत करतात. नियमित प्रमाणात मधाचे सेवन केल्यास रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत होण्यास मदत मिळू शकते.2. घशातील खवखव आणि खोकल्यावर उपयुक्तहवामानातील बदलामुळे ह...
रात्रभर जागरणाचे परिणाम : तरुणांच्या आरोग्यावर वाढता धोका, पालकांची चिंता कायम
Article

रात्रभर जागरणाचे परिणाम : तरुणांच्या आरोग्यावर वाढता धोका, पालकांची चिंता कायम

डिजिटल युगातील बदलती दिनचर्या चिंतेचा विषयआजच्या डिजिटल युगात मोबाईल, सोशल मीडिया, ऑनलाइन मनोरंजन आणि गेमिंगमुळे अनेक तरुणांची जीवनशैली झपाट्याने बदलत आहे. रात्री उशिरापर्यंत जागरणे आणि सकाळी उशिरा उठणे ही अनेक युवक-युवतींची सवय बनत चालली आहे. यामुळे शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.झोपेच्या कमतरतेचा आरोग्यावर परिणामतज्ज्ञांच्या मते, नियमित आणि पुरेशी झोप ही शरीराच्या आरोग्यासाठी अत्यंत आवश्यक असते. सतत अपुरी झोप घेतल्यास एकाग्रता कमी होणे, चिडचिड वाढणे, मानसिक ताण निर्माण होणे तसेच कार्यक्षमता घटणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात.मोबाईल आणि स्क्रीनचा दीर्घकाळ वापर केल्यामुळे डोळ्यांवर ताण येतो. तसेच रात्रीच्या वेळी निळ्या प्रकाशाच्या (Blue Light) संपर्कामुळे झोपेच्या नैसर्गिक चक्रावरही परिणाम होतो.पालकांची वाढती चिंताअनेक पाल...
तिफण : पावसाळ्यातील ग्रामीण जीवन, पेरणी आणि बालपणीच्या आठवणी.!
Article

तिफण : पावसाळ्यातील ग्रामीण जीवन, पेरणी आणि बालपणीच्या आठवणी.!

तिफण : पावसाळ्यातील ग्रामीण जीवन, पेरणी आणि बालपणीच्या आठवणी.!माय पायटीच सयपाक खोलीत चुलीवर गंजात गरम पाण्याचं आंदन घेऊन न्याहरीच्या ज्वारी,उडीद भरड धान्य मिसवून चक्की वरून दवून आणलेल्या ज्वारीच्या पिठाच्या हातावर मस्त मिसयच्या भाकरी थापायची. ताव्यावर हिरव्या मिरच्या भाजून गडव्यानं त्या कुस्करून बारीक करायची म्हणजे ठेचायची. म्हणूनच कदाचित त्याचं नाव ठेचा पडलेलं असावं. त्या मंद पहाटेच्या प्रहरी चुलीतल्या त्या लाकडाच्या उजेडात आईचा चेहरा चमचम चमकायचा.आमचं घर म्हणजे समोर छोटीशी माडी धाब्याची खोली, त्याच्या मागं कौलारू सपरी म्हणजे ओसरी.ओसरीत एका कोपऱ्यात सातऱ्या,वाकया ठेवायची लाकडाची घडोसी. धान्याची,मातेऱ्याची पोतीच पोती.त्याच्याच समोर आठ बाय चारची कुडाची व शेणा-मातीचा गीलावा दिलेली सयपाकखोली.तीच्या भिंतीवर शेतातुन आणलेल्या तुऱ्याटया, पऱ्हाटयाईच्या छावन्या टाकलेल्या. ज्या पावस...
रायतं : कैरीच्या लोणच्यापासून शेतकऱ्यांच्या कष्टांपर्यंत… हरवलेल्या ग्रामीण जीवनाचा सुगंधी प्रवास.!
Article

रायतं : कैरीच्या लोणच्यापासून शेतकऱ्यांच्या कष्टांपर्यंत… हरवलेल्या ग्रामीण जीवनाचा सुगंधी प्रवास.!

रायतं : कैरीच्या लोणच्यापासून शेतकऱ्यांच्या कष्टांपर्यंत… हरवलेल्या ग्रामीण जीवनाचा सुगंधी प्रवास.!पहिलं वळवाचं पाणी पडलं म्हणजे शेतकऱ्यांची शेतीच्या मशागतीसाठी धावपय सुरू व्हायची. आई भल्या पहाटे चुलीवर दोन जाडजूड मिसयच्या भाकरी, व पापडाचा चुरा व कैरीच्या फोडी,एखादा कांदा फडक्यात शिदोरी बांधून द्यायची. आम्ही बैलगाडीत बसून सरळ शेतात यायचो. झाडाखाली बैलगाडी सोडून सावलीत न्याहरी करायचो.बाबा वखर जूतून पऱ्हाटया पाडायचे. तर आम्ही धसकटं पेटवायचो. भर उन्हात काम करतांना साजरी खातर निंघायची.अशातच पऱ्हाटयाईचा कवटा जमा करतांना एखाद्या काट्याईची फांजर बोटात धसायची. तो रक्तबंबाळ हात साऱ्या दिवसभर साजराच ठणकायचा.एवढा की भाकर खाणं मुश्किल होऊन जायची.शेतकऱ्याचं जीवन खुपच कष्ट व हालअपेष्टांनी भरलेलं.हे मी अगदी शेतकरी कुटुंबातील असल्यानं जवळून अनुभवलं. एका दिवसी तर कचऱ्याच्या गंजाखाली लपवुन ठेवले...
प्रस्थापित व्यवस्थेविरुद्ध बंड करणारा ‘किनारे सरकत आहेत’ गझलसंग्रह |
Article

प्रस्थापित व्यवस्थेविरुद्ध बंड करणारा ‘किनारे सरकत आहेत’ गझलसंग्रह |

प्रस्थापित व्यवस्थेविरुद्ध बंड करणारा "किनारे सरकत आहेत"गझलसंग्रहअनंत काळापासून दारिद्र्यात खितपत पडून जीवन कंठणारा आणि प्रस्थापितांकडून सातत्याने अंगावर येणाऱ्या मानसिक यातना,व्यथा, वेदना, अपमान पुर्वापार सहन करीत आलेल्या पुर्वाश्रमीच्या दलित, वंचित समाजाला महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी माणसात आणून बसविले, त्यांच्यात स्वाभिमान पेरण्यासोबतच दिशाहीन असलेल्या वंचितांना सुयोग्य दिशा देऊन त्यांच्या अंधाऱ्या काळ्याकुट्ट जीवनात प्रकाश निर्माण केला आणि त्यातून त्यांचे जीवनमान हळूहळू सुधारणेच्या दिशेने मार्गक्रमण करते झाले आणि मिळालेल्या संधीचे सोने करत वंचितांनी आपली वाटचाल केली व करीत आहेत.ज्याप्रमाणे निसर्ग नियमानुसार बदल हा अभिप्रेत असून त्याअनुषंगाने कोणतीही वस्तू मूळ स्वरूपात स्थावर राहत नाही.परंतु कालांतराने सततच्या उन,पाऊस, थंडी आणि वारा इत्यादींच्या भडीमाराने तीचे मूळ स्...