जयपूर (राजस्थान) : भारतात अनेक ऐतिहासिक किल्ले आणि वास्तू आहेत, मात्र राजस्थानातील भानगड किल्ला (Bhangarh Fort) हा त्याच्या रहस्यमय कथांमुळे जगभर प्रसिद्ध आहे. भारतातील सर्वात रहस्यमय आणि कथित “भुताटकीचा किल्ला” म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या ठिकाणाबाबत आजही अनेक दंतकथा सांगितल्या जातात.
अरावली पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेला हा किल्ला दिवसा पर्यटकांनी गजबजलेला असतो. मात्र सूर्यास्त होताच येथे संपूर्ण शांतता पसरते. विशेष म्हणजे भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षणाने (ASI) सूर्यास्तानंतर आणि सूर्योदयापूर्वी किल्ल्यात प्रवेश करण्यास मनाई केली आहे.
स्थानिकांच्या मते, रात्रीच्या वेळी किल्ल्याच्या परिसरातून विचित्र आवाज, कुजबुज आणि अनोख्या हालचाली जाणवतात. काही पर्यटकांनी येथे असामान्य अनुभव आल्याचा दावा केला आहे. त्यामुळे भानगड किल्ल्याभोवती रहस्याचे गडद वलय निर्माण झाले आहे.
लोककथांनुसार, एका तांत्रिकाने राजकुमारी रत्नावतीवर मोहिनी घालण्याचा प्रयत्न केला होता. त्याचा डाव उधळून लावल्यानंतर त्याने संपूर्ण शहराला शाप दिला आणि त्यानंतर भानगडचे वैभव एका रात्रीत उद्ध्वस्त झाल्याची कथा सांगितली जाते. जरी या कथांना कोणताही ठोस ऐतिहासिक पुरावा नसला तरी त्या आजही पर्यटकांचे आकर्षण ठरतात.
आज भानगड किल्ला इतिहासप्रेमी, साहसी पर्यटक आणि रहस्य शोधणाऱ्यांसाठी लोकप्रिय पर्यटनस्थळ बनला आहे. दिवसाढवळ्या येथे हजारो पर्यटक भेट देतात, पण सूर्यास्तानंतरची शांतता आणि गूढ वातावरण अनेकांच्या मनात प्रश्न निर्माण करते.
भुताटकीच्या कथांमागे वास्तव आहे की केवळ लोककथा? याचे उत्तर अद्याप कुणालाही सापडलेले नाही. मात्र भानगड किल्ल्याचे रहस्य आजही कायम असून, तेच या ऐतिहासिक स्थळाचे सर्वात मोठे आकर्षण ठरले आहे.
